امام حسين عليه السلام ، چراغ اسلام هر چه بيشتر در حالات سيدالشهداء عليه السلام دقيق شويم اين رمز بر ما آشكارتر مىشود كه در امر دين ، بصيرتى خارق‌العاده و بينشى غيبى ، راهنماى آن حضرت بوده است . علم و دانش آن بزرگوار از احتجاجات او با دشمنان اهل بيت ، بخصوص معاويه و مروان ، از نامه‌هايى كه به معاويه مرقوم فرموده ، از خطبه‌هايى كه به مناسبت‌هاى مختلف انشاء نموده‌اند و از دعاى عرفه ، و دعاهاى ديگرى كه از آن حضرت در كتاب‌هاى شيعه و سنى نقل است ، ظاهر و آشكار مىگردد . نافع بن ازرق ، رهبر فرقه ازارقه خوارج به امام حسين عليه السلام عرض كرد : « خدايى را كه مىپرستى براى من توصيف كن ! » امام حسين عليه السلام فرمود : يا نافِعُ مَنْ وَضَعَ دينَهُ عَلَي الْقِياسِ لَمْ يَزَلِ الدَّهْرُ فِي الالتِباسِ مائِلًا ناكِباً عَنِ الْمِنْهاجِ ظاعِناً بِالْاعْوِجاجِ ضالّاً عَنِ السَّبيلِ قائِلًا غَيْرَ الْجَميلِ يَابْنَ الازْرَقِ اصِفُ الهي بِما وَصَفَ بِهِ نَفْسَهُ لايُدْرَكُ بِالْحَواسِ ، وَلا يُقاسُ بِالنّاسِ قَريبٌ غَيْرُ مُلْتَصِق ، وَبَعيدٌ غَيْرُ مُسْتَقْصي يُوَحَّدُ ، وَلا يُبَعَّضُ مَعْرُوفٌ بِالْآياتِ مَوْصُوفٌ بِالْعَلاماتِ لا الهَ الا هُوَ الْكَبيرُ الْمُتَعالُ ؛ اي نافع ! هركس دين خود را بر قياس بسازد همواره در اشتباه است و در راه به صورت افتد ، به اعوجاج و كژى كوچ كند ، گمراه گردد و سخنان نازيبا گويد . اى پسر ازرق ! من خدايم را وصف مىكنم به آنچه او خود را وصف فرموده است . او به حواس ادراك نشود و به مردم قياس نگردد .